Standımızı ziyaret edin FABTECH'te
Las Vegas Convention Center
21–23 Ekim · Stant C6448
TurkishTurkish

Rüzgar Türbini Elektrik Sistemi: Jeneratörden Şebekeye Enerjinin Yolu

Rüzgar türbini elektrik sistemi, nasel içindeki jeneratörün çoğu uygulamada 690 V'ta ürettiği elektriği şebekeye ulaştıran ekipman bütünüdür. Dönüştürücü bu elektriği şebeke frekansına uydurur, yükseltici trafo 30 veya 33 kV'a çıkarır ve kule dibindeki şalt hücresi onu santralin toplama şebekesine aktarır. Türbinin şebekeye nasıl davranacağını ise jeneratör tipi ve dönüştürücünün güç kontrolü belirler.
rüzgar türbini elektrik sistemi
⏱ ...

Paylaşmak:

Ürünlerimize Göz Atın

tıklayın
Two-Bend
İçindekiler

Rüzgar türbini elektrik sistemi, rotorun mekanik enerjisini jeneratörde elektriğe dönüştüren; üretilen gücü kontrol, koruma ve gerilim dönüşümü ekipmanları üzerinden şebekeye ulaştıran yapıdır. Jeneratör, güç dönüştürücüsü, transformatör, kule içi iletim ve şalt donanımı bu yapının ana bileşenleridir. Ancak ekipmanların sırası ve konumu her türbinde aynı değildir: özellikle jeneratör tipi ile trafonun yeri, elektriğin kule boyunca nasıl taşınacağını belirler.

Pano ve şalt imalatında kullanılan baralar, bu zincirin bağlantı ve dağıtım noktalarında görev alır. Kesme, delme ve bükme işlemlerine yönelik Bara Makinesi çözümleri imalat tarafını ilgilendirir; tamamlanmış elektrik donanımının akım, yalıtım ve kısa devre uygunluğu ise ayrıca doğrulanır.

Bu rehber, şebekeye bağlı büyük rüzgar türbinlerini esas alır. Ev tipi ve şebekeden bağımsız sistemlerde akü, şarj kontrol cihazı ve bağımsız inverter gibi farklı bileşenler bulunabilir. İletkenlerin elektrik dağıtımındaki genel görevini incelemek için önce bara sistemleri rehberimize bakabilirsiniz.

Okumak yerine dinlemeyi tercih ediyorsanız, makalenin geri kalanını dinlemek için aşağıdaki ses dosyasını oynatabilirsiniz.

Rüzgar Türbini Elektrik Sistemi Nasıl Çalışır?

Rüzgar, kanatlarda aerodinamik kuvvet oluşturarak rotoru döndürür. Rotorun mekanik gücü, doğrudan veya dişli kutusu üzerinden jeneratöre aktarılır. Jeneratörde elektromanyetik indüksiyonla elektrik üretilir; bu elektriğin şebekeye aktarılma biçimi türbinin elektriksel mimarisine bağlıdır.

Tam güç dönüştürücülü bir türbin için temel enerji yolu şöyledir: rotor, jeneratör, dönüştürücü, yükseltici trafo, toplama şebekesi ve şebeke bağlantı noktası. Koruma ve anahtarlama donanımı bu yolun ilgili noktalarında bulunur. Kule içi iletim ise trafonun ve dönüştürücünün konumuna göre bu ekipmanların arasında yer alır.

  1. Jeneratör: Mekanik gücü elektrik gücüne dönüştürür.
  2. Güç dönüştürücüsü: Kullanıldığı mimaride jeneratör ile şebeke arasındaki güç akışını kontrol eder.
  3. Yükseltici transformatör: Türbin çıkış gerilimini santralin toplama şebekesine uygun seviyeye yükseltir.
  4. Kule içi güç iletimi: Elektriği ekipmanların konumuna göre alçak veya orta gerilimde kule boyunca taşır.
  5. Şalt ve koruma donanımı: Devreyi anahtarlar, arızalı bölümü ayırır ve bakım için gerekli ayırma düzenini sağlar.
  6. Toplama şebekesi: Birden fazla türbinin üretimini santral bağlantı düzeninde bir araya getirir.
  7. Santral şalt sahası veya trafo merkezi: Ölçüm, koruma ve gerekiyorsa ek gerilim dönüşümü üzerinden şebeke bağlantısını gerçekleştirir.

Bu sıralama, bütün türbinlerin ürettiği gücün tamamının konvertörden geçtiği anlamına gelmez. Çift beslemeli asenkron jeneratörlü sistemlerde stator ile rotorun şebekeye bağlantı yolları farklıdır. Dolayısıyla bir rüzgar türbini elektrik sistemi okunurken ilk bakılacak belge, ekipmanların bağlantısını gösteren tek hat şemasıdır.

Rüzgar Türbinlerinde Kullanılan Jeneratör Tipleri

Yaygın Tip 1–Tip 4 sınıflandırması yalnızca jeneratörün adına dayanmaz; jeneratörün şebekeye nasıl bağlandığını da tanımlar. Dişli kutulu veya doğrudan tahrikli olmak ise mekanik tasarımla ilgili ayrı bir ayrımdır.

Tip Jeneratör ve bağlantı Hız davranışı Güç dönüştürücüsü
Tip 1 Şebekeye doğrudan bağlı sincap kafesli asenkron jeneratör Senkron hız çevresinde dar çalışma aralığı Ana güç yolunda frekans dönüştürücüsü bulunmaz
Tip 2 Rotor direnci kontrol edilen rotoru sargılı asenkron jeneratör Sınırlı değişken hız Rotor direnci kontrolü kullanılır; tam güç dönüşümü yapılmaz
Tip 3 Çift beslemeli asenkron jeneratör; stator doğrudan, rotor dönüştürücü üzerinden bağlıdır Değişken hız Rotor devresinde kısmi güçlü dönüştürücü
Tip 4 Tam güç dönüştürücüsü üzerinden bağlı jeneratör; senkron veya asenkron tasarımlar kullanılabilir Değişken hız Üretilen elektrik gücünün tamamını işleyen dönüştürücü

Tip 1 ve Tip 2: Dar veya Sınırlı Hız Aralığı

Tip 1 türbinlerde jeneratörün hızı, şebeke frekansı ve kayma tarafından dar bir aralıkta belirlenir. Asenkron jeneratörün reaktif güç ihtiyacı için kompanzasyon gerekebilir. Bağlantı geçicileri de yol verme ve anahtarlama düzeniyle birlikte değerlendirilir; bütün türbinler için tek bir kalkış akımı katsayısı kullanılamaz.

Tip 2’de rotor devresindeki etkin direnç değiştirilerek daha geniş, ancak yine sınırlı bir hız aralığı elde edilir. Dirençlerde oluşan kayıplar bu yaklaşımın önemli bir özelliğidir. Her iki tip de mevcut eski tesisleri anlamak açısından önem taşır.

Tip 3: Çift Beslemeli Asenkron Jeneratör

Tip 3’te çift beslemeli asenkron jeneratörün (ÇBAG) statoru şebekeye doğrudan, rotor sargıları ise sırt sırta bağlı güç dönüştürücüleri üzerinden bağlanır. Rotor devresindeki güç akışı, çalışma hızına göre iki yönde gerçekleşebilir.

Dönüştürücü bütün türbin gücünü işlemediği için anma gücü jeneratörünkinden daha küçüktür. Yaklaşık %30, belirli kayma aralıklarını açıklamak için kullanılan tipik bir örnektir; kesin oran üreticinin tasarımına bağlıdır. Aktif ve reaktif güç kontrolü, jeneratör ve dönüştürücünün izin verdiği çalışma sınırları içinde yapılır.

Tip 4: Tam Güç Dönüştürücülü Türbin

Tip 4’ün ayırt edici özelliği, üretilen gücün tamamının dönüştürücü üzerinden şebekeye verilmesidir. Sabit mıknatıslı senkron jeneratör yaygın bir seçenektir; ancak bu sınıf yalnızca bu jeneratörle sınırlı değildir. Elektriksel uyartımlı senkron veya asenkron jeneratörlü tasarımlar da mümkündür.

Tam güç dönüştürücüsü, jeneratörün elektriksel frekansını şebeke frekansından ayırarak değişken hızlı çalışmayı destekler. Bu ayrışma, galvanik yalıtım bulunduğu anlamına gelmez. Tip 3 ve Tip 4 seçimini yalnızca karada veya denizde kurulumla açıklamak da yeterli değildir; üreticinin platformu ve proje koşulları belirleyicidir.

Jeneratörün bağlantı biçimi, arıza sırasında şebekeye vereceği akımı da etkiler. Pano ve iletken düzenine yansıyan gereklilikleri değerlendirmek için bara kısa devre dayanımı rehberimize bakabilirsiniz.

Dönüştürücü, DC Ara Devre ve Güç Kalitesi

Tip 4 bir rüzgar türbini elektrik sistemi içinde dönüştürücü, jeneratörün değişken frekanslı çıkışı ile şebeke arasındaki elektriksel uyumu sağlar. Yaygın AC-DC-AC yapıda makine tarafı dönüştürücü, DC ara devre ve şebeke tarafı dönüştürücü birlikte çalışır.

  • Makine tarafı dönüştürücü: Jeneratörün elektromanyetik torkunu ve güç aktarımını kontrol eder.
  • DC ara devre: İki dönüştürücü kademesini bağlar; kondansatörler kısa süreli enerji dengesinde ve gerilimin düzenlenmesinde görev alır.
  • Şebeke tarafı dönüştürücü: Şebekeyle senkron akım aktarımını, DC gerilimi ve tasarım sınırları içinde reaktif güç alışverişini yönetir.

Tip 3’te benzer bir yapı rotor devresinde bulunur. Buradaki makine tarafı kademe, jeneratörün bütün çıkışını doğrultmak yerine rotor akımlarını kontrol eder. Bu ayrım, hem normal güç akışını hem de arıza davranışını anlamak için önemlidir.

Bazı tasarımlarda DC kıyıcı ve frenleme direnci, şebeke arızası sırasında DC gerilimin aşırı yükselmesini sınırlamaya yardımcı olur. Bu donanım her türbinde aynı değildir ve tek başına arıza sırasında devrede kalma kabiliyetini garanti etmez. Anahtarlama harmonikleri için de uygun filtreleme ve güç kalitesi değerlendirmesi gerekir.

Dönüştürücü akımlarının pano iletkenlerindeki ek kayıplarla ilişkisini anlamak için harmoniklerin baralara etkisi yazımızı inceleyebilirsiniz.

Rüzgar Türbini Kaç Volt Üretir, Trafo Neden Gereklidir?

Rüzgar türbinlerinin tamamı için tek bir çıkış gerilimi yoktur. 690 V, birçok tasarımda karşılaşılan bir değerdir; farklı alçak gerilim veya orta gerilim jeneratör ve dönüştürücü çözümleri de bulunur. Ayrıca jeneratör terminal gerilimi, dönüştürücü çıkışı ve santral bağlantı gerilimi aynı kavram değildir.

Yükseltici transformatör, türbinin çıkışını toplama şebekesine uygun gerilime taşır. Santral tasarımına göre 33 kV, Türkiye’deki bazı projelerde 34,5 kV ve deniz üstü uygulamalarda 66 kV gibi seviyeler görülebilir. Bunlar örnektir; kullanılacak seviye proje ve ekipman verilerinden alınmalıdır.

Gerilimi yükseltmenin amacı, aynı gücü daha düşük akımla taşımaktır. Dengeli üç fazlı bir devrede, harmonikler ihmal edildiğinde akım yaklaşık I = P / (√3 × U × cosφ) bağıntısıyla hesaplanır. Burada P aktif güç, U fazlar arası gerilim, cosφ ise güç faktörüdür.

Örneğin 3 MW aktif güç ve 0,95 güç faktörü için 690 V tarafındaki akım yaklaşık 2.640 A, 33 kV tarafındaki akım ise yaklaşık 55 A olur. Bu karşılaştırma trafo kayıplarını ihmal eder ve yalnızca gerilimin akıma etkisini gösterir; doğrudan kablo veya bara kesiti seçimi değildir.

Kesit belirlerken akımın yanında ortam sıcaklığı, soğutma, montaj düzeni ve bağlantı koşulları da değerlendirilir. Bu ayrıntılar için bakır bara akım taşıma kapasitesi rehberimize bakabilirsiniz.

HBC-A120 Makinası

Önerilen makine

HBC-A120 Makinası

120 × 12 mm’ye kadar olan bakır ve alüminyum baraları keser, zımbalar ve büker — üç farklı istasyonda eş zamanlı olarak çalışır.

120 × 12 mm

3 güç ünitesi

Kesme · Delme · Bükme

Trafo Konumu ve Kule İçinde Kablo veya Bara ile İletim

Trafo naselde, yani kulenin üzerindeki makine dairesinde; kule içinde veya kulenin yanında bulunabilir. Konum seçimi ağırlık dağılımını, soğutmayı, bakım erişimini ve kule içindeki elektrik bağlantılarını etkiler. Deniz üstü veya kara türbini olması tek başına trafonun yerini belirlemez.

Jeneratör ile dönüştürücü naselde, trafo kule dibindeyse kule boyunca alçak gerilimde yüksek akım taşınabilir. Trafo naseldeyse kule boyunca trafonun yüksek gerilim tarafına ait kablolar iner. Dönüştürücünün kule dibinde bulunduğu farklı yerleşimlerde ise jeneratör bağlantısı ve kontrol gereksinimleri ayrıca değerlendirilir.

Kablo Güzergahı ve Naselin Dönüşü

Kule içindeki kabloların ağırlığı, sabitleme aralıkları, bükülme yarıçapı ve kısa devre kuvvetleri birlikte ele alınır. Kulenin esnemesi ile naselin rüzgara yönelmek için yaptığı dönüş, bağlantılara farklı mekanik yükler getirir. Nasel dönüşünü karşılayan kablo döngüsünün uzunluğu ve izin verilen burulma, üreticinin tasarımına bağlıdır; bütün türbinler için geçerli bir metre değeri yoktur.

Uygun kablo seçimi yalnızca akım kapasitesine dayanmaz. Burulma dayanımı, titreşim, sıcaklık, nem ve montaj şekli de önemlidir. Sabit tesisat kablosu, hareketli bağlantıda gerekli kablo özelliklerini kendiliğinden sağlamaz.

Kule İçi Bara Sistemleri

Uygun tasarlanmış bara kanalları, sabit kule bölümlerinde kabloya alternatif olabilir. Fabrikada ön montaj ve modüler ekler, bazı projelerde saha montajını kolaylaştırır. Ancak eklerin yapısı, taşıyıcılar, genleşme düzeni ve yangın davranışı ürüne özgüdür. Bütün sistemlerin tek cıvatayla birleştiği veya plastik içermediği varsayılamaz.

Sabit kule güzergahındaki bir bara kanalı, naselin dönüşünü karşılayan hareketli bağlantıyla aynı işi yapmaz. Bu nedenle karşılaştırma; akım kapasitesi, mekanik hareket, montaj, kayıp ve bakım koşullarını birlikte kapsamalıdır. Ayrıntılı değerlendirme için bara mı kablo mu yazımızı okuyabilirsiniz.

Titreşim ve Isıl Genleşme İçin Esnek Bağlantılar

Jeneratör, dönüştürücü, trafo ve pano arasındaki bağlantılarda titreşim ile ısıl genleşme, rijit iletkenlere mekanik yük bindirebilir. Uygun yerde kullanılan esnek bağlantı, ekipman terminallerine aktarılan zorlanmayı azaltmaya yardımcı olur. Bunun için hareketin yönü, genliği ve tekrar sayısı tasarımın başında tanımlanmalıdır.

Örgülü bakır bağlantı ve lamine esnek bara aynı özelliklere sahip değildir. Akım değeri, bağlantı yüzeyi, sıcaklık sınırı, kısa devre dayanımı ve izin verilen hareket her ürün için ayrı kontrol edilir. Statik hizalama farkını karşılayan bir ürünün sürekli burulmaya da uygun olduğu varsayılamaz.

Özellikle nasel dönüşü için kullanılan kablo düzeninin yerine, yalnızca esnek olduğu gerekçesiyle örgülü veya lamine bir bağlantı konulamaz. Ürünler arasındaki farkları değerlendirmek için flexible bara rehberimize bakabilirsiniz.

Pano ve Bara Bağlantılarında Temas Direnci ve Isınma

Rüzgar türbini elektrik sistemi içindeki yüksek akımlı bağlantılarda küçük bir ek direnç bile önemli bir ısı kaynağı olabilir. Bir bağlantıdaki kayıp yaklaşık P = I²R bağıntısıyla artar. Bu nedenle kesiti yeterli görünen bir bara, kötü hazırlanmış bir bağlantı yüzünden aşırı ısınabilir.

Temas yüzeyinin durumu, delik konumu, çapaklar, kaplama uyumu, bağlantı elemanları ve sıkma yöntemi birlikte değerlendirilir. Bakır-bakır ve bakır-alüminyum bağlantılarda aynı yüzey hazırlama yöntemi her zaman uygun değildir. Kaplamalı yüzeylere üretici talimatı olmadan zımpara uygulamak veya bütün bağlantılara tek bir tork değeri vermek doğru değildir.

Termal değerlendirme yalnızca bara gövdesini kapsamaz. Ekler, cihaz terminalleri, kapalı pano içindeki hava sıcaklığı ve soğutma sistemi de hesaba katılır. Bakımda benzer yük koşullarındaki sıcaklık eğilimlerinin izlenmesi, bağlantı bozulmalarının fark edilmesine yardımcı olabilir.

İmalat ve montaj adımlarının bağlantı direncine etkisini görmek için bara temas yüzeyi hazırlığı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Bara Mesnetleri ve Yalıtım Düzeni Nasıl Seçilir?

Kule ve pano içindeki iletkenler yalnızca kendi ağırlıklarını taşımaz. Titreşim, ısıl genleşme ve kısa devre sırasında oluşan elektromanyetik kuvvetler de mesnet düzenini etkiler. Desteklerin aralığı, yük yönü ve taşıyıcı yapının dayanımı, doğrulanmış sistem geometrisiyle uyumlu olmalıdır.

Yalıtım tasarımında havadaki açıklık ile yalıtkan yüzey boyunca ölçülen kaçak yolu birbirinden ayrılır. Gerilim, darbe dayanımı, kirlilik, nem, yoğuşma ve rakım gibi koşullar bu değerlendirmede rol oynar. Yalnızca parçanın yüksekliğine veya malzeme adına bakılarak seçim yapılamaz.

Erişilebilir bağlantı noktalarında uygun bir bara izolasyon kapağı, tasarımda öngörülen temasa karşı koruma düzeninin parçası olabilir. Ancak kapak kullanılması, eksik yalıtım mesafesini veya doğrulanmamış bir bağlantıyı kendiliğinden uygun hâle getirmez.

Kısa Devre Korumasında Türbin Tipi Neden Önemlidir?

Arıza akımı, bütün jeneratör tiplerinde aynı davranışı göstermez. Şebekeye doğrudan bağlı bir asenkron jeneratör ile tam güç dönüştürücülü bir türbinin kısa devre katkısı farklıdır. Tip 3 sistemlerde ise rotor korumasının ve dönüştürücü kontrolünün arıza sırasındaki davranışı sonucu etkiler.

Bununla birlikte, türbinin kendi katkısının sınırlı olması bütün tesisin kısa devre seviyesinin düşük olduğu anlamına gelmez. Şebekeden ve diğer kaynaklardan gelen katkı, trafo empedansı, kablolar ve arızanın yeri de hesaba katılır. Koruma ayarları, ekipman dayanımı ve açma süreleri aynı etüt üzerinden koordine edilmelidir.

Bara düzeni için ilgili kısa süreli ve tepe dayanım değerleri; koruma cihazları içinse kesme, kapama ve seçicilik özellikleri kontrol edilir. Akım sınırlayan bir cihazın sağladığı koşullu dayanım, ancak doğrulamada belirtilen cihaz ve montaj koşullarında geçerlidir.

Taşıma kapasitesi ve elektriksel gereklilikleri birlikte değerlendirmek için bara mesnet izolatörü seçimi rehberimizi okuyabilirsiniz.

Orta Gerilim Şalt Hücresi ve RES Toplama Şebekesi

Türbin trafosunun şebeke tarafı, projenin anahtarlama ve koruma düzeni üzerinden toplama şebekesine bağlanır. Bu donanım kule dibinde veya ayrı bir kabinde bulunabilir. Kesicili hücre, sigortalı yük ayırıcılı çözüm ve halka bağlantı düzenleri gibi seçenekler proje koşullarına göre değerlendirilir; her türbinde aynı hücre yapısı kullanılmaz.

Şalt donanımında gerilim sınıfı kadar kısa devre dayanımı, koruma koordinasyonu, çevre koşulları ve bakım erişimi de önemlidir. Dar kule hacmi; montaj, işletme ve acil durum erişimi açısından ayrıca değerlendirilir. Kompakt bir hücrenin uzun süre bakım gerektirmeyeceği yalnızca boyutuna bakılarak söylenemez.

Toplama şebekesi, birden fazla türbinin üretimini kablo fiderleri üzerinden santral şaltına taşır. Fiderde bağlantı noktasına yaklaşıldıkça birden fazla türbinin akımı toplanabilir; kablo kesiti ve koruma tasarımı buna göre yapılır. Radyal veya halka düzeni, işletme biçimi ve arıza sonrası yeniden besleme ihtiyacıyla birlikte seçilir.

Santral trafo merkezinde gerekiyorsa gerilim yeniden yükseltilir. Türkiye’de bazı iletim bağlantılarında 154 kV gibi seviyeler görülse de bağlantı gerilimi ülkeye ve projeye özgüdür; yabancı bir santralin 33/132 kV örneği Türkiye için genel kural olarak kullanılamaz.

Türkiye’de RES Şebeke Bağlantısı Nasıl Değerlendirilir?

RES şebeke bağlantısı, santralin bağlanacağı nokta ve ilgili şebekenin teknik koşullarına göre belirlenir. İletim veya dağıtım seviyesinden bağlantı yapılması, türbinin jeneratör çıkışının şebekeye ekipmansız bağlandığı anlamına gelmez. Her iki durumda da uygun gerilim dönüşümü, anahtarlama, koruma ve ölçüm düzeni gerekir.

Türkiye’de değerlendirme, yürürlükteki Elektrik Şebeke Yönetmeliği, uygulanabilir EK-18 hükümleri ve ilgili sistem işletmecisinin bağlantı koşulları üzerinden yapılmalıdır. Yönetmelikte zaman içinde değişiklikler yapıldığı için eski bir frekans veya reaktif güç tablosu, güncel proje şartı olarak doğrudan kopyalanmamalıdır.

  • Aktif güç kontrolü: Güç sınırlandırma ve frekans değişimlerine verilecek tepki.
  • Reaktif güç ve gerilim kontrolü: Bağlantı noktasında istenen çalışma kabiliyetinin sağlanması.
  • Arıza sırasında devrede kalma: Tanımlanan gerilim-zaman koşullarında tesisin beklenen davranışı göstermesi.
  • Güç kalitesi: Harmonikler ve diğer elektriksel etkilerin ilgili sınırlar içinde değerlendirilmesi.
  • İzleme ve haberleşme: İlgili kapsamda gerekli ölçümlerin, durum bilgilerinin ve kontrol sinyallerinin aktarılması.

Bu koşullar yalnızca tek bir türbinin katalog değerleriyle doğrulanmaz. Kablo şebekesi, trafolar, santral kontrolörü ve varsa ilave kompanzasyon ekipmanının bağlantı noktasındaki ortak etkisi de incelenir. Rüzgar türbini elektrik sistemi ile santralin şebeke uyumu bu nedenle birlikte ele alınmalıdır.

Şalt içindeki iletken düzeninin gerilim ve dayanım gereksinimleri için orta gerilim bara sistemleri rehberimize bakabilirsiniz.

CNC busbar machine

Ücretsiz indir

Her makine, teknik özellik ve yapılandırma — tek bir PDF'te

Standartlar, Topraklama ve Yıldırımdan Korunma

Türbinin genel tasarımı, güç kalitesi ve yıldırımdan korunması farklı standartların kapsamındadır. Bir ekipmanın tek bir standarda uygun olması, bütün türbin elektrik altyapısının uygunluğunu kanıtlamaz. Projede uygulanacak baskılar ve ek gereklilikler, şartname ve güncel standart kayıtları üzerinden belirlenmelidir.

Referans İlgili kapsam
IEC 61400-1 İç elektrik sistemleri, kontrol ve koruma dahil türbin alt sistemlerine ilişkin genel tasarım gereklilikleri
IEC 61400-21-1 Şebekeye bağlı tekil türbinlerin elektriksel karakteristiklerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi
IEC 61400-24 Türbinlerde yıldırım riskinin değerlendirilmesi, doğrudan ve dolaylı etkilere karşı koruma
IEC 61439 serisinin ilgili bölümleri Kapsama giren alçak gerilim pano ve bara kanalı düzenlerinin yapım ve doğrulama gereklilikleri
IEC 62271 serisinin ilgili bölümleri İlgili orta ve yüksek gerilim anahtarlama ve kontrol donanımı

Alçak gerilim bara kanalları için IEC 61439-1/-6’ya ilişkin uygunluk, ürünün gerilim ve kullanım kapsamı içinde değerlendirilmelidir. IEC 61439-6’nın alçak gerilim kapsamı, alternatif akımda 1.000 V’u ve doğru akımda 1.500 V’u aşmayan anma gerilimleriyle sınırlıdır; orta gerilimdeki bir kule bağlantısına aynı kapsam doğrudan uygulanamaz.

Yıldırımdan korunma yalnızca kule dibindeki topraklayıcıdan ibaret değildir. Kanatlardan başlayan akım yolları, yapısal bağlantılar, eşpotansiyel kuşaklama ve uygun aşırı gerilim koruma düzeni birlikte ele alınır. Koruma iletkenleri ile güç iletkenlerinin görevleri de birbirinden ayrılmalıdır.

Pano içindeki koruma iletkeni bağlantı noktasının işlevini ve montaj esaslarını incelemek için topraklama barası rehberimizi okuyabilirsiniz.

Rüzgar Türbini Elektrik Sistemi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Rüzgar türbini kaç volt elektrik üretir?

Çoğu uygulamada jeneratör 690 V'ta enerji verir. Türbin yükseltici transformatörü bu gerilimi genellikle 30 veya 33 kV'a çıkarır ve enerji bu orta gerilim seviyesinde santral şebekesine aktarılır.

Rüzgar türbininde trafo nerede bulunur?

Trafo, türbin tasarımına göre nasel içinde veya kule dibinde bulunabilir. Deniz üstü türbinlerde trafo genellikle nasel içindedir; karadaki birçok türbinde ise kule dibinde veya kulenin hemen yanında yer alır.

Çift beslemeli asenkron jeneratör ile tam ölçekli dönüştürücülü sistem arasındaki fark nedir?

Fark, gücün ne kadarının dönüştürücüden geçtiğidir. ÇBAG'de dönüştürücü yalnızca rotor gücünü, yani toplam gücün yaklaşık %25'ini taşır. Tam ölçekli sistemde ise üretilen gücün tamamı dönüştürücüden geçer.

Rüzgar türbininde neden dönüştürücü kullanılır?

Dönüştürücü, türbinin değişken rüzgar hızında çalışabilmesini sağlar ve jeneratör çıkışını şebeke frekansına uyarlar. Ayrıca aktif ve reaktif gücü ayrı ayrı kontrol ederek şebeke yönetmeliklerine uyumu kolaylaştırır.

Rüzgar türbinleri Türkiye'de şebekeye hangi kurallarla bağlanır?

İletim sistemine bağlanacak rüzgar tesisleri, Şebeke Yönetmeliği EK-18'deki bağlantı kriterlerini sağlamak zorundadır. Bu kriterler aktif ve reaktif güç, frekans ve arıza sırasında devrede kalma konularını kapsar.

Bu makaleyi değerlendirin

1 ile 5 yıldız arasında bir puan seçin.

Henüz puanlama yapılmadı

0 Yorum

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.

Bir yorum bırakın

Katalog
İndir
2026

İndirmek

Bültene abone olun

WhatsApp WhatsApp Destek

Kataloğa erişmek için aşağıdaki formu doldurun.

"*" gerekli alanları gösterir

Bu alan doğrulama amaçlıdır ve değişiklik yapılmadan bırakılmalıdır.